Vlêrmuise van Suid Afrika: Nagtelike Kreature

Sodra die woord vlêrmuis genoem word, begin mense dadelik ‘n visioen kry
van donker, boos, vreesaanjaende kreature wat jou bloed wil uit suig.
Hierdie tipe misverstande het gelei daartoe dat vlêrmuise nie baie populêr
is nie, al speel vlêrmuise ‘n baie belangrike rol in die biologiese oorlewing van die natuur. Suid-Afrika het ‘n trotse
reeks van sewe vrugte eetende vlêrmuise en 65 insek eetende vlêrmuis
spesies.

Voordat ons die feite van vlêrmuise van nader bekyk, kom ons stel eers ‘n
paar wit leuntjies reg. Al gebruik vlêrmuise sonar gedeurende vlug, is
hulle nie blind nie. Dit is hoogs onmoontlik dat ‘n vlermuis in jou hare
verstrengel sal raak, om rede vlêrmuise uitstekend daarin is om voorwerpe
gedeurende vlug te vermy. Vlêrmuise val nie mense aan nie en dra baie min
siektes soos hondsdolheid. Wat baie interressant is, is die feit dat
vlêrmuise baie belangrik is vir Suid-Afrika se ekosisteem. Hulle help die
menseryk, deur insekte te eet en plante te bestuif, en is dus ‘n plaasboer se
grootste vriend. Registers wys dat die vlêrmuis populasie in De Hoop Grot
ongeveer 300 000 individue het, wat ongeveer 100 ton insekte ‘n jaar eet.
Vlêrmuise kan dalk ‘n probleem skep wanneer hulle in jou dak woon, maar dit
is teen die wet om hulle te vergiftig, en dit is nodig om professionele
mense in te kry wat die vlêrmuise vreedsaam kan verwyder.

Vêrmuise kan in twee duidelike groepe verdeel word, naamlik
Megachiroptera (vrugte eetend) en Microchiroptera (insek eetend). Vrugte
eetende vlêrmuise voed op ryp vrugte, wat ‘n rol speel in bestuiwing. Insek
eetende vlêrmuise hou ons vry van muskiete en ander insekte. Van al die
soogdiere, is vlêrmuise die enigstes wat kan vlieg. Daar is ‘n baie dun
vlerk membraan wat oor die vlermuise se verlenge voorarm vingers, oor die
kante en tot sy enkels gespan is. Vlêrmuise maak eerstens op hulle verfynde
gehoor sintuie staat. Weerklank opsporing word deur Microchiroptera gebruik
om insekte op te spoor. Terwyl hulle in vlug is, sal insek eetende
vlêrmuise hoê frekwensie klank golwe uitstuur deur hulle neuse of monde.
Hierdie geluid kan soms deur mense gehoor word, as ‘n kliek geluid. Die
klankgolwe bons van soliede voorwerpe af, terug na die vlermuis se goed
ontwikkelde ore. Hulle kan dan sodoende kos opspoor en groter voorwerpe
vermy.

Suid-Afrika se vrugte vlêrmuise of Megachiroptera bestaan uit 7 spesies.
Hulle het tipies groot lyfies en hulle gesiggies lyk na aan n ‘hond sin.
Vrugte eetende vlêrmuise in Suid Afrika sluit die volgende spesies in:
Strooi-gekleurde Vrugte Vlêrmuis (Eidolon Helvum); Egyptiese Vrugte
Vlêrmuis (Rousettus Aegyptiacus); Wahlberg’s Epauletted Vrugte Vlêrmuis
(Epomophorus Wahlberg) en Peter’s Epauletted Vrugte Vlêrmuis (Epomophorus
Crypturus).

Die Microchiroptera of insek eetende vlêrmuise van Suid Afrika het
ongeveer 65 spesies. Die verskil tussen die vrugte vlêrmuise en insek
eetende vlêrmuise is dat insek eetende vlêrmuise heelwat kleiner is, en
hulle het net een klou per vlerk. Oor die algemeen, is insek eetende
vlêrmuise ook minder aktief, met gerimpelde neusies en baie plooie. Insek
eetende vlêrmuise in Suid-Afrika is in die volgende families verdeel:
Sheat-Tailed en Tomb Vlermuise (Emballonuridae), Trident en Leaf-Nosed
Vlermuise (Hipposideridae), Slit-faced Vlermuise (Nycteridae); Perdeskoen
Vermuise (Rhinolophidae), Vesper Vlerkmuise (Vespertilionidae) en
Free-tailed Vlermuise (Molossidae).

Die Bedreigde Natuurbewarings Trust van Suid-Afrika het ‘n Vlêrmuis
Bewarings Groep wat navorsing doen op die vlêrmuise, en hulle beskerm.
Hulle probeer ook die publiek inlig oor vlêrmuise en sodoende is die meeste
mense nou minder bang vir hierdie vredeliewende vlieënde soogdiertjies.
Hulle word ook nou as ‘n belangrike rolspeler in die natuur gesien. So, die
volgende keer wat jy ‘n vlêrmuis in verbygang sien, moenie jou dood skrik vir
hulle nie, maar sê eerder dankie vir die werk wat hulle verrig.